تناسب اندام و رابطه آن با عوامل اجتماعی و روانی

مدیر سایت

مدیر سایت

مقاله تناسب اندام و رابطه آن با عوامل اجتماعی و روانی

یکی از مهم ترین جنبه های زندگی هر فرد، کیفیت زندگی است. این شاخص مفهوم وسیعی است که همه ابعاد زندگی از جمله سلامت را در برمی گیرد سازمان جهانی بهداشت کیفیت زندگی را به صورت در ک فرد از موقعیت خود در زندگی با توجه به فرهنگ و نظام ارزشی که در آن زندگی می کند و ارتباط این دریافت ها با اهداف، انتظارات، استانداردها و اولویت های موردنظر فرد تعریف می کند. در واقع می توان بیان کرد این متغیر یک برداشت کاملا ذهنی می باشد که توسط دیگران قابل مشاهده نبوده و بر درک فرد از جنبه های مختلف زندگی بستگی دارد. برای تشریح جنبه های مرتبط با سلامت زندگی افراد که تحت تأثیر سلامتی و بیماری است، از مفهوم کیفیت زندگی مرتبط با سلامت استفاده می شود. جامعه مدرن، بدن و مسائل مربوطه به آن را به پدیده های اجتماعی و با ارزش فرهنگی و نمادین تبدیل کرده است. رشد فن آوری سلامت، تغذیه و ورزش، صنعت زیبایی و مد، افزایش علاقه به جوانی و رسانه ای شدن فرهنگ (به ویژه تأکید بر بدن زیبا و جوان در جایگاه ارتقا یافته بدن و بدنی شدن فرهنگ تأثیر گذار بوده اند. بدن عرصه ای برای باز آفرینی فرهنگی و اجتماعی و روشنگر روابط قدرت و نحوه تأثیرگذاری آن بر تفاوت و نابرابری های اجتماعی در یکی دو دهه اخیر، در ایران، نیز لاغری و داشتن اندامی متناسب بسیار مورد توجه دختران و زنان بوده است. اگر نگاهی به تبلیغات شبکه های ماهواره ای و آگهی های مجلات خانوادگی بیندازید با حجم گسترده ای از تبلیغات لاغری و رسیدن به وزن مناسب مواجه خواهید شد. البته، درست است که در هر جامعه ای یکسری الگوها و ایده آل های فرهنگی در ارتباط با زیبایی اندام تبلیغ می شود، ولی با توجه به پدیده انتشار گسترده الگوهای فرهنگ غربی در سطح بین المللی که از طریق رسانه های جمعی و تکنولوژی های نوین ارتباط تسهیل می شود، به ارزش های خاص مرتبط با شکل و اندازه های بدنی تأکید می شود. مطالعه رفتار مترتب بر این گونه ارزش گذاری ها به دلیل اهمیت و حساسیت پیامدهای حاصل از این رفتارها بر سلامت روانی و جسمانی افراد اهمیت می یابد و از آنجا که حساسیت زیاد بر بدن می تواند مشکلات فراوانی همچون بی نظمی در تغذیه، کاهش اعتماد به نفس و مانند آنها را به وجود آورد، لذا برنامه های مختلفی می توان برای کاهش تأثیرات نامطلوب این پدیده تدارک دید، اما اثرگذار بودن این برنامه ها منوط به انجام دادن مطالعات دقیق و همه جانبه بر عوامل تأثیرگذار بر گرایش به تناسب اندام است.

تناسب اندام و رابطه آن با عوامل اجتماعی و روانی

در حقیقت چاقی و اضافه وزن، قابل شناسایی، پیشگیری و درمان است و تشخیص زودرس آن امکان مداخله به موقع را فراهم می آورد. یافتن علت اصلی تغییر وزن و رفتار تغذیه ای نامناسب می تواند در رسیدن به وزن واقعی و مناسب کمک کننده باشد. در افراد چاق یا با مشکل اضافه وزن می توان با مداخلات تغذیه ای مناسب و تمرینات ورزشی، وزن را به حالت متعادلی رساند. مطالعات اپیدمیولوژیک و بالینی، استفاده از رژیم های غذایی متعادل کم کالری و افزایش فعالیت فیزیکی بدن را در کنترل چاقی پیشنهاد می کنند. از طرف دیگر باید متذکر شد که بدن در آن دسته از شرایط اجتماعی و آن گونه از جوامعی اهمیت دو چندان می یابد که منابع هویتی سنتی مانند طبقه؛ مذهب؛ قومیت و مانند آن ضعیف شده باشند. پدیده توجه کردن به بدن، مانند پدیده های اجتماعی دیگر، موضوعی پیچیده و چند بعدی است و نظریه های متفاوت هر یک از زاویه دید خاص خود آن را بررسی کرده اند. در آنچه ذکر خواهد شد به برخی دیدگاه هایی اشاره می شود که مبنای نظری بحث حاضر هستند.

بنا بر نظریه مبادله، رفتاری که پاداش بیشتری برای فرد داشته باشد یا آن فرد معتقد باشد که چنین پاداشی در انتظار اوست احتمال انجام دادن آن رفتار از طرف فرد بیشتر خواهد بود. انسان ها در روابط اجتماعی خود نوعی توازن بین داده ها و ستادهها به وجود می آورند؛ یعنی ما در روابط خود با دیگران، رفتاری را بروز می دهیم که بیشترین پاداش و کمترین مجازات را در بر داشته باشد. در نظریه مبادله، تأیید اجتماعی عنوانی کلی است که می تواند وجه اشتراک همه پاداش هایی باشد که از یک کنش ناشی می شوند. مردم در زندگی خود در جستجوی مطلوب واقع شدن هستند.

پیشنهاد ویژه:

با توجه به آمار روزافزون چاقی و اضافه وزن، بسر تعداد مراجعین کلینیک های رژیم درمانی روز به روز افزوده می گردد. مطالعات متعدد، رژیم درمانی را به عنوان روش قابل قبولی در درمان چاقی پیشنهاد می کنند. یکی از مداخلات تغذیه ای مؤثر در کاهش وزن و چاقی، رژیم درمانی و افزایش فعالیت بدنی است. با توجه به این که مراجعین به کلینیک های رژیم درمانی، بخش اندکی از افراد اضافه دارای وزن و چاق جامعه را شامل می شود و نیز به دلیل عدم رضایت و موفقیت مورد انتظار از برنامه های کاهش وزن، لزوم ارزیابی میزان موفقیت رژیم درمانی و افزایش فعالیت بدنی در مراجعین کلینیک های تغذیه کاملا مشهود است.

گافمن از جمله افرادی است که بیشتر بر جنبه های نمادین و نمایشی رفتار تکیه دارد و ضمن استفاده از مفهوم «خود» تا اندازه ای به بدن اشاره دارد. از دید او عاملان بدنی یا جسمی نیز رأى جمع کن هایی هستند که با توسل به همه روش های علامت دهی اجتماعی، سعی دارند نظر دیگران را به خود جلب کنند. این عاملان بدنی معرف های تجسد یافته منش ومنزلت هستند که می توانند توسط دیگر کنش گران تفسیر شوند. در واقع به زعم گافمن، انسان ها برای نشان دادن جنبه ای از خود که مطلوب دیگران باشد و برای اینکه خود را در نظر دیگران مناسب و مطلوب نشان دهند، حرکات و اعمال بدنی خود را به طور دقیق و به دور از هرگونه اختلال و کاستی به انجام می رسانند و نیز کردارشان را به طور مداوم کنترل می کنند. گافمن اظهار می دارد، از آنجایی که در زندگی روزمره و رویارویی ها، تأثیر گذاری های اولیه مهم هستند، ظاهر که برای شخص و برای دیگران رؤیت پذیر است، می تواند به عنوان نشانه ای برای تفسیر کنش به کار گرفته شود و در نتیجه بدن فقط نه تنها موجودیتی ساده، بلکه وسیله ای عملی برای کنار آمدن با اوضاع و احوال برونی است و حالات چهره و حرکات بدنی محتوای اساسی نشانه هایی است که ارتباطات روزمره ما مشروط به آنهاست و برای آن است که بتوانیم نظارتی مداوم و مؤفق بر چهره و بدن خود اعمال کنیم.

نتیجه گیری

گرایش زنان به تناسب اندام تصور آنها از نگرش مردان بود. شاید بتوان نتیجه دیگر پژوهش حاضر یعنی نبود رابطه معنادار بین سن و پایگاه اجتماعی اقتصادی با گرایش به تناسب اندام را نیز نشان دهنده فراگیر بودن فشارهای ساختاری بر زنان همه قشرها و طبقات دانست، یافته های پژوهش حاضر نشان داد که گرایش به تناسب اندام در راستای مقبولیت اجتماعی تأثیرگزاری اندک داشته است. در پایان با توجه به اینکه بینش ها و نگرش ها را نمی توان سریع و با اطلاعات محدود عوض کرد؛ لذا پیشنهاد می شود این پژوهش در مرحله اول در سطح کامل یک استان خاص و سپس در سطح ملی اجرا شود تا به تولید اطلاعات جامع تری منتهی شود که بتواند در تصمیمات فرهنگی، اجتماعی و ورزشی زنان به کار آید. هم چنین لازم است موانع موجود در رابطه با مشارکت زنان در عرصه های مختلف اجتماعی، فرهنگی رفع شود تا زنان احساس نکنند به کمک اهرم هایی به غیر از توانمندی ها و تلاش های خود نیاز دارند.

اشتراک گزاری

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin